close

  • Trouw aan mijn Vaderland, de Republiek Polen

     

  • OVERZICHT VAN POOLS-NEDERLANDSE RELATIES

  •  

    De relaties van Polen met Nederland, of officieel met het Koninkrijk der Nederlanden, kennen een eeuwenlange traditie die  meer 700 jaar terug gaat. Handel was de reden voor de eerste contacten, tot volledige bloei komend met de opkomst van de Hanzehandel. In de XV - XVII eeuw lagen aan de kust van de Oostzee vele belangrijke havens en handelscentra.  Een daarvan was buiten kijf Gdańsk, dat een centrum van wereldhandel werd, zowel van Brandenburg, Polen, de Kruisridders, de Pruisen  en bovenal de Nederlanders.  Poolse vlotters transporteerden veel attractieve goederen naar Gdańsk, zoals graan, hout, huiden, zout en andere natuurproducten, waar Poolse  magnaten en leenheren zich aan verrijkten. Die goederen werden vervolgens met enorme winsten in West- en Zuid-Europa verkocht door de Nederlanders. Op die handel in Gdańsk hebben vele Nederlanders hun fortuin gebouwd, dat het fundament zou worden voor het latere Nederlandse handelsimperium.

     

    In de tweede helft van de XVII eeuw  kwam onomkeerbaar een einde aan de periode van bloeiende ontwikkeling van Pools-Nederlandse betrekkingen. Polen was toen verwikkeld in oorlogen met Kozakken, Zweden, Russen, Brandenburgers en verdediging van het land had alle prioriteit.  De Republiek der Nederlanden voerde van haar kant een handelsoorlog met Engeland en probeerde de expansiedrift van de Franse koning in te tomen.

     

    Een nieuw hoofdstuk in de Pools-Nederlandse relaties breekt aan voor het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog en duurt tot de jaren na die oorlog. Toen namelijk vestigden zich grote groepen Poolse mijnwerkers in Zuid-Limburg. Brunssum werd het centrum van de bloeiende Poolse kolonie.

     

    Tijdens de Tweede Wereldoorlog hebben de soldaten van de Eerste Onafhankelijke Pantserdivisie van generaal Maczek en de van de Eerste Onafhankelijke Parachutistenbrigade van generaal Sosabowski  de naam van Polen in Nederland hooggehouden. De eerste trok in de herfst van 1944 het zuiden van Nederland binnen, waaruit ze succesvol de Duitse bezetter verdreef. In de herinnering van de Nederlanders staat vooral de beslissing gegrift van generaal Maczek, die dankzij zijn tactische kundigheid  Breda bevrijdde, zonder de stad te beschadigen en met minieme verliezen onder de burgerbevolking.  Een veel moeilijker, schier onuitvoerbare taak werd daarentegen gesteld aan de brigade van generaal Sosabowski, die in september 1944 werd afgeworpen bij Driel in het kader van operatie Market Garden. Zonder voldoende ondersteuning had deze geen mogelijkheid de haar gestelde taak uit te voeren. Desondanks streden zij dapper tot het bittere einde, de aftocht van de geallieerden dekkend.    

     

    Aan deze feiten herinneren begraafplaatsen door heel Nederland. Direct na de oorlog werd door een aantal Nederlandse intellectuelen de vereniging Nederland-Polen opgericht, met als doel goede banden aan te knopen met het communistische regiem.  De contacten tussen de twee staten kwamen op gang na de stalinistische periode, dus vanaf 1956.

     

    Tijdens de koude oorlog werden de relaties tussen beide landen bevroren, aangezien Polen en Nederland tot  tegengestelde politieke en militaire blokken behoorden. Enige vorm van diepere samenwerking was daardoor onmogelijk. Maar vanaf  midden  jaren zestig van de vorige eeuw  kan een zekere verbetering in de relaties tussen de twee landen vastgesteld worden.

     

    In de jaren 80 van de XX eeuw ondersteunden de Nederlanders de beweging "Solidarność" en de oppositie in Polen. Veel Nederlanders bracht de Polen spontane hulp door materiële hulpgoederen te sturen. Uit veel van die initiatieven zijn stedenbanden gegroeid. Poolse en Nederlandse  steden en gemeenten zagen de grote waarde van economische, culturele en sportieve kontakten.

     

    Na de omwenteling in Polen begon de wederopbouw van Pools-Nederlandse relaties. Net zoals dat in de XVI-XVII eeuw was, werden weer zakelijke kontakten de motor van de samenwerking. Enkele honderden Pools-Nederlandse joint-ventures werden opgericht, de meeste grote Nederlandse bedrijven en banken richtten filialen op in Polen. Nederland is sinds jaren een van de belangrijkste en grootste buitenlandse investeerders in Polen.

     

    Ook de administraties van beide landen hechten veel waarde aan de wederzijdse relaties. Er zijn fora voor samenwerking van krijgsmachten en politie en vanaf 1999 bestaat er een mechanisme voor jaarlijkse intergouvernementele  consultaties, de zogenaamde Utrecht Conferentie, waar de meest voor beide landen meest wezenlijke kwesties worden besproken.   

     

    Vandaag de dag zijn de Pools-Nederlandse kontakten in volle bloei. Dat komt tot uiting in de brede economische, culturele en sportieve samenwerking. Ook de intermenselijke relaties tussen onze volkeren worden belangrijker. Steeds meer Polen besluiten zich in Nederland te vestigen en ook het aantal Nederlanders dat zich in Polen vestigt, groeit.  zulke kontakten komen niet alleen de economische groei ten goede, maar bouwen bovenal een platform voor dagelijkse wederzijdse kontakten en een betere kennismaking tussen Polen en Nederlanders.

    Print Print Share: